Google
07 02 2008

TOPOGRAFYA VE KAYAÇLAR

 

YERKABUĞUNU OLUŞTURAN TAŞLAR

 

Yerkabuğu kayalardan meydana gelmiştir. Kayalar ise çeşitli minerallerin birleşmesiyle oluşmuştur.

MİNERAL: Belirli bir kimyasal bileşimi bulunan ve genelde katı haldeki rağmen cisimlere denir.

                             http://www.teknolojikarastirmalar.com/e-egitim/yapi_malzemesi/images/1.gif

 

                                              

                                                  http://www.yaklasansaat.com/resimler/EARTH/kayac.jpg

 

1-KATILAŞIM (PÜSKÜRÜK – VOLKANİK) TAŞLAR :

             Magmanın yeryüzünde yada yeryüzüne yakın yerlerde soğumasıyla oluşan taşlardır. İki gruba ayrılırlar:

a)İÇ PÜSKÜRÜK TAŞLAR: Magmanın yeryüzüne çıkmadan, yerkabuğunun içinde soğuyup katılaşmasıyla oluşurlar. Bunlara aynı zamanda derinlik kayaçları da denir. Ör: Granit, Siyenit, Diyorit, Gabro.

 

                                                  

                                                                         İç Püskürük Taşlar-Granit

                                          http://www.mta.gov.tr/matlab/mineraloji/kayac-1.jpg

b)DIŞ PÜSKÜRÜK TAŞLAR: Magmanın yeryüzüne kadar çıkarak soğuması ve katılaşması sonucu oluşurlar. Yeryüzüne çıkan maddeler katı, sıvı ve gaz halinde olabilirler.

                                                             Dış Püskürük Taşlar-Lav

http://www.nationalgeographic.com.tr/ngm/ozelsayi3/images/zoomEtna/mercek4_b.jpg

 

LAVLAR   -   Sıvı olarak çıkarlar

    KATI MADDELER   -  Ateş kırıntıları, lapilli, volkan bombaları, Anglomera

    GAZ   -  Su, CO2 gibi

                    ÖZELLİKLERİ

  1. Yapıları kristallidir.
  2. Tabakalaşma yoktur.
  3. İçlerinde fosil bulundurmazlar.
  4. Kütleler halindedir.
  5. Asitten etkilenmezler.

 

2) TORTUL (SEDİMANTER) TAŞLAR :

Denizlerde, göllerde, çukur alanlarda biriken maddelerin tortullaşması ve çökelmesiyle düşen taşlardır.

 

                                                                      Tortullanma

                                         http://www.n-h-a.de/Grafik/plankton.jpg

                  ÖZELLİKLERİ

  1. Kristalli bir yapıya sahip değildirler.
  2. Tabakalıdırlar.
  3. Fosil bulundururlar.

Tortul taşlar üçe ayrılır:

a)KİMYASAL TORTULLAR: Suyun kimyasal olarak aşındırdığı maddeleri, sıcaklığın azalması ya da içindeki CO2 nin uçmasıyla bu maddeler birikir ve sonuçta kimyasal tortullar oluşur. Ör: Traverten, sarkıt, dikit.

b)FİZİKSEL TORTULLAR: Akarsular, rüzgârlar, buzullar gibi dış kuvvetlerin taşları aşındırıp taşıması ve çukur alanlarda biriktirmesi sonucuyla oluşurlar. Bu taşlar suda eriyik halde bulunan tabii çimento ile birbirine yapışırlar ve mekanik tortullar oluşur. Kil taşı, kumtaşı, konglomera buna örnektir.

c)ORGANİK TORTULLAR: Ölen canlıların üst üste birikerek katılaşması sonucu oluşan taşlardır. Örnek: Taşkömürü, Linyit, mercan kalkeri, tebeşir dir.

NOT: Petrol, linyit ve kömür dışındaki bütün madenler volkanik kökenlidir. Kömür ve petrol ise organik kökenlidir.

 

3) BAŞKALAŞIM(Metamorfik) TAŞLARI :

 

Tortul ve volkanik taşların aşırı basınç ve sıcaklık altında katılaşmasıyla oluşurlar. Bu taşlar eski özelliklerini kaybederek, yeni özellik kazanırlar.

                           

                                                                        Başkalaşım Taşlar

                                  http://www.cografyatutkudur.com/taslar/baskala.jpg

 

              ÖZELLİKLERİ

  1. Tabakalar halindedir.
  2. Sert bir yapıya sahiptirler.
  3. Fosil bulundurmazlar.

         Bunlara örnek:

Granit  -  Gnays

Kalker -  Mermere

Kuvars -  Kuvarsit

                                                        

                                                                                    Kayaç Döngüsü

                                          http://www.yaklasansaat.com/resimler/EARTH/rockcyc-tr1.jpg

 

mehmet bekil                                                                                                                                                              

4562
0
0
Yorum Yaz