su kaynakları

MEHMET BEKİL,BAŞDERE KASABASI-ÜRGÜP DOĞUMLUYUM. BALIKESİR NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ 1986 MEZUNUYUM. HALEN KAYSERİ KOCASİNAN ATATÜRK LİSESİNDE ÇALIŞMAKTAYIM. COĞRAFYAYI ÇOK SEVİYORUM, COĞRAFYA VE ÇEVRE DOSTLARINA YARDIMCI OLMAK ÜZERE ÇALIŞMALAR YAPMAKTAYIM. UMARIM KÜÇÜK DE OLSA BİR KATKIMIZ OLUR... e-mail: mehbek63@mynet.com

SU KAYNAKLARI

Su döngüsü

şekil kaynak: http://img259.imageshack.us/img259/9061/suhe9.jpg

Dünyadaki su dağılımı

şekilkaynak:http://ga.water.usgs.gov/edu/graphics/turkish/earthwheredistribution.gif

Su kaynağı	Tatlı su yüzdesi	Toplam su yüzdesi
Okyanuslar Denizler ve Körfezler	--	96.5
Buz tepeleri, Buzullar ve Kalıcı Kar	68.7	1.74
Yer altı suyu	--	1.7
Tatlı	30.1	0.76
Tuzlu	--	0.94
Toprak nemi	0.05	0.001
Zemin buzu ve sürekli don olan toprak	0.86	0.022
Göller	--	0.013
Tatlı	0.26	0.007
Tuzlu	--	0.006
Atmosfer	0.04	0.001
Bataklık suyu	0.03	0.0008
Nehirler	0.006	0.0002
Biyolojik Su	0.003	0.0001
Toplam	-	100

Dünya yıllık ortalama yağış haritası

haritakaynak:http://ga.water.usgs.gov/edu/graphics/wcprecipitationworldmap.gif

Dünyamıza baktığımızda yüzeyinde hem büyük su kütlelerini hem de kara parçalarını görürüz. Bütün dünya yüzeyinin %71 ini denizler, %29 unu karalar oluşturur. Ancak bu oran kuzey ve güney yarımkürede değişir. Çünkü buralarda kara ve denizlerin oranı farklıdır. Kuzey yarımkürede karalar %39, denizler %61 oranında yer tutar. Güney yarımkürede ise karalar %19, denizler %81 yer kaplar. Gördüğünüz gibi karaların kapladığı alan kuzey yarım kürede daha geniştir. Asya, Avrupa, Kuzey Amerika, Afrika'nın büyük bir kısmı kuzey de kalır. Güney Amerika, Afrika'nın güneyi, Okyanusya ve Antarktika ise güney de kalır.

Bu farklı dağılım bir çok özelliği etkiler.

- Öncelikle iklimi etkiler. Kuzey yarımküre daha karasal bir iklime sahiptir. Bu durum kuzey de ortalama sıcaklığın 2 derece kadar fazla olmasını sağlar.

- Nüfusun büyük çoğunluğu kuzeydedir. Bu ekonomik gelişimi olumlu yönde etkiler.

- Karalar üzerindeki doğal zenginlikler, ormanlar ve yeraltı zenginlikleri kuzey de daha çoktur.

- Ulaşım olanakları ve ülkeler arası iletişim kuzey de daha gelişmiştir.

OKYANUSLAR

Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine okyanus denir. Deniz ise karalar arasına veya kenarına sokulmuş kollardır. İç deniz karaların çok fazla içlerine sokulmuş kollardır. Kıtaların kenarında bulunan, okyanuslarla çok daha geniş alanlarda bağlanan denizlere kenar deniz adı verilir.

http://www.sosyaldersleri.com/cografya/kitalar.jpg

Okyanuslar denizlere göre çok daha geniş ve derindir. Dünya üzerinde üç büyük okyanus vardır. Bunlar Amerika kıtaları ile Asya ve Okyanusya arasında bulunan Büyük okyanus,Amerika kıtaları ile Avrupa ve Afrika arasında bulunan Atlas okyanusu, Asya’nın güneyi, Afrika ve Okyanusya arasında ise Hint okyanusu yer alır. Bu okyanuslar güney yarım kürede Antarktika çevresinde birleşerek tek bir su kütlesi oluştururlar.

Okyanuslardan Manzaralar

http://img135.imageshack.us/img135/1963/okyanuslar11ck4.png

AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ

http://www.yagmur.org/kahramanmaras/images/ceyhan.jpg

Akarsu kaynağı: Akarsuyun doğduğu yerdir.

Akarsu ağzı: Akarsuyun herhangi bir denize veya göle döküldüğü yerdir.

Akarsu yatağı: Kaynakla ağız arasında uzanan, akarsuyun içinden aktığı çukurluktur.

Akarsu vadisi: Akarsuların, içinde aktıkları yatağı aşındırmalarıyla ortaya çıkan çukurluktur.

http://www.cografyasaati.com/duz_images/538.jpg

Akarsu havzası: Akarsuyun koları ile birlikte sularını topladığı alana denir

a. Açık Havza: Sularını denize ulaştırabilen akarsulara açık havza denir.

b. Kapalı Havza: Akarsular topladıkları suyu denize ulaştıramıyorsa, kara içinde bir göle dökülüyorsa veya yer altına sızıyorsa, bu tür akarsuların havzası kapalı havzadır.

Su bölümü çizgisi: İki akarsu havzasını birbirinden ayıran sınırdır. Genellikle dağların doruk noktalarından geçerler.

http://www.cografyatutkudur.com/akarsular/sbolumu.jpg

Akarsu ağı (Akarsu drenajı): Akarsu havzası, içindeki kollarıyla birlikte bir ağ oluşturur. Buna akarsu ağı (drenajı) denir. Havzanın eğimi, yapıyı oluşturan taşların cinsi ve tabakaların özelliklerine göre, değişik tipte akarsu drenajları oluşur.

Akarsu debisi (akımı): Akarsu yatağının, herhangi bir kesitinden geçen su miktarının m3/sn cinsinden değeridir.

Akarsu rejimi: Akarsuyun yıl içerisindeki debi değişiklikleridir. Akım düzeni olarak da adlandırılır. Su seviyesinde fazla değişiklik olmayan akarsuların rejimleri düzenlidir. Aylara ve mevsimlere göre, seviye değişikliği fazla olan akarsuların rejimleri düzensizdir.

Akarsu hızı: Akarsuyun birim zamanda aldığı yoldur (m/sn). Akarsu hızı muline denilen bir araçla ölçülür.

Hız çizgisi: Akarsu hızının en fazla olduğu noktaları birleştiren çizgidir.

Sürekli akarsu: Yatağında her zaman su bulunduran akarsudur.

Geçici akarsu: Yatağında her zaman su bulundurmayan, bazen kuruyan akarsudur.

Taban seviyesi: Akarsular aşındırmalarını derine, yana ve geriye doğru yaparlar. Hiçbir akarsu yatağını deniz seviyesinin daha altına kadar ışındıramaz. Bu seviyeye taban seviyesi denir.

Yamaç gerilemesi: Özellikle nemli iklim bölgelerinde yamaçlar hem alttan, hem de sel sularıyla üstten aşınırlar. Bunun sonucunda yamaç gerilemesi olayı meydana gelir ve yamaç profili oluşur.

Akarsu rejimi: Akarsuyun debisinin yıl içersinde gösterdiği alçalma yükselme halindeki seviye değişikliğidir.

Akarsuyun debisi: Akarsuyun her hangi bir yerindeki enine kesitinden 1sn’yede gecen su miktarına debi denir.

Rejime etki eden faktörler

1) Yağış rejimi

2) Yağış biçimi

3) Akarsu kaynağı

4) Sıcaklık ve buharlaşma

5) Havzanın genişliği

6) Arazinin şekli ve eğimi

Debiye etki eden faktörler:

1) İklim (yağış sıcaklığı)

2) Bitki örtüsü

3) Havzadaki büyük kaynaklar ve yer altı suları

4) Yatağın geçirimliliği

5) Dağlardaki kar kalınlığı

6) Göller

7) İnsan

AKARSU REJİM TİPLERİ

a) Yağmur Suları İle Beslenen Akarsular: Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde, akarsularda yazın seviye düşmesi, kışında seviye yükselmesi görülür. Karstik kaynaklarla beslenen akarsularda, seviye düşmesi fazla olmaz. Akdeniz akarsu rejimi, barajın olmadığı akarsu veya kolunda görülür. Örnek: Baraj olan Seyhan-Ceyhan-Gediz-Manavgat gibi akarsular doğal özelliğini kaybetmiştir.

b) Kar ve Buz Suları İle Beslenenler: Bu rejim, yağışın büyük bölümünün kar şeklinde düştüğü yüksek dağlardan kaynağını alan akarsularda görülür. Örnek: D. Karadeniz ve D. Anadolu akarsuları. Bu tip akarsularda, akım seviyesi Mart- Ağustos arasında yükselir, kışın düşer.

c) Kaynak sularıyla beslenenler: Örnek: Manavgat ve Köprücay’dır.

d) Gölden çıkan akarsular:

1-Beyşehir gölünden çıkan ve Konya arazisini sulayan Çarşamba suyu

2-Eğirdir gölünden çıkan Kovada çayı.

3-Manyas gölüne ulaşıp, tekrar gölden çıkan Koçaçay

4-Ulubat gölünü ulaşıp tekrar gölden çıkan Kemalpaşa- Orhaneli

5-Erzurum ovasının doğu ve güneyindeki bataklık ve göllerden çıkan Karasu

6-Çıldır gölünden çıkan Arpaçay

e) Karma rejimli akarsular: Ülkemizdeki büyük akarsulardan Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Fırat ve Dicle önemli karma rejimli akarsulardandır.bu tür akarsular, farklı iklim bölgelerinden beslenir.

mehmet bekil

Tarih: , 9/2/2008 Kategori: ARSiViM

Yorum yaz

unbelievable

bayıldım ya süpermişburası bizim hoca hiç gzl anlatamadığı gibi bunlar içinde kaynıyordu çok güzeloldu en azından neyin ne olduğunu bu site sayesinde anladım çok teşekkür ederim size
Yazan: isimsiz Tarih: , 15/1/2009	Bağlantı

çok teşekkürler

saolasın abi yazılıya çalışıyorum çok işime yaradııııııı
Yazan: buraak Tarih: , 2/11/2008	Bağlantı

ödewww

süper bir site konular çok açık bir sekilde anlatılmış çok sagolunn çok yardımı oluyoo bana herkeze basarılar diliyorum
Yazan: nazli.urgun@hotmail.com Tarih: , 13/10/2008	Bağlantı

test

ya süper olmuş ama test yok ki 1.2 tanede test koyun yaaaaaaaaaaa
Yazan: acelya Tarih: , 24/9/2008	Bağlantı

kitabım yok

çok saol ya kitabım yoktu burdan calışıyorum
Yazan: acelya Tarih: , 24/9/2008	Bağlantı

gercekten süper

gercekten süper olmus elinize saglık tskler.....
Yazan: onur Tarih: , 21/9/2008	Bağlantı

Teşekkür

Öğrencilerim size müteşekkir :) Çalışmkalarınızın devamını dilerim. Başarılar
Yazan: Dilek İ O Tarih: , 3/6/2008	Bağlantı

dönem ödevi

mehmet abi yazmakla iyi etmişsin.bakıyorum heryerde bu kadar geniş anlatım yok.sağol vallaha
Yazan: tilki Tarih: , 26/4/2008	Bağlantı

<- Önceki Sayfa | Sonraki Sayfa ->